آشنایی با هنر قلاب بافی

خورشید با قلاب بافی

آشنایی با هنر قلاب بافی

شاید لباس‌ها یا گل‌ها یا رومیزی‌های زیبایی را در اطراف‌تان دیده باشید که با هنر قلاب بافی و  با رنگ‌های متنوع و زیبایی بافته شده‌اند.

قلاب‌‌بافی در هر شکل و فرمی که باشد به محیط زندگی ما، زیبایی و تنوع خاصی می‌بخشد و آن را از یکنواختی بیرون می‌آورد.

 قلاب‌‌بافی، نوعی هنرِ دستی است که با یک قلاب و نخ‌ مخصوص،  زنجیره‌ها و حلقه‌هایی را در هم می‌بافد و بافت‌های زیبایی را خلق می‌کند.

به قلاب بافی در زبان انگلیسی crochet گفته می‌شود که از واژه‌ی فرانسوی crochet به معنای قلاب کوچک (small hook) مشتق شده است.

قلاب بافی طاووس

تاریخچه‌ی قلاب بافی

شاید برایتان جالب باشد که کلمه ی crochet اولین بار در سال ۱۸۲۳ در مجله ی هلندی به نام Penélopé (پنه لوپه) دیده شد.

و شاید جالب‌تر این که، اولین مرجع انگلیسی پوشاک‌های بافته شده از حلقه هایی از نخ با یک قلاب، کتابی بود به نام:

The Memoirs of a Highland Lady از الیزابت گرنت (Elizabeth Grant).

برخلاف ریشه‌های انگلیسی آن، شواهدی هم وجود دارد که از شباهت این هنر با هنر tambour embroidery فرانسوی (متاسفانه فعلا معادل فارسی این هنر رو پیدا نکردم) خبر می‌دهد.

اما واقعیت این است که قلاب‌بافی در ایرلند – قرن نوزدهم میلادی – بود که به شهرت رسید و شناخته شد.

بین سالهای ۱۸۴۵–۱۸۴۹ بود که قحطی ایرلند را فرا گرفته بود و زندگی بسیاری از مردم آن کشور را تحت تاثیر قرار داده بود.

کارگران ایرلندی که در آن زمان دچار مصیبتِ فقر و گرسنگی شده بودند، از تولید تورهای قلاب‌بافی شده به عنوان یک منبع درآمد استفاده می‌کردند.

کم کم در طول قحطی بزرگ ایرلند مردان، زنان و کودکان برای تولید گسترده‌ی این محصولات به یک تعاونی پیوستند.

همچنین مدارسی برای آموزش این نوع بافندگی تاسیس شد و معلمانی که آموزش دیده بودند به سراسر ایرلند فرستاده شدند تا آن را به دیگران هم آموزش دهند.

این هنرِ دستی بعداً، با مهاجرت ایرلندی‌ها به آمریکا، به این کشور نیز راه یافت.

اولین کتابی که به ارائه‌ی الگوهای قلاب‌بافی – در سال ۱۸۴۶ – پرداخت، و اعتبار ابداع این هنر را به ایرلندی ها داد،

کتابی بود از دوشیزه‌ای به نام: Mademoiselle Riego de la Blanchardiere (اگر فرصت داشتید حتماْ ببینید. واقعاْ‌ جالبه)

تورهای قلاب بافی ایرلندی، کم کم در اروپا و آمریکا محبوبیت پیدا کردند،

و در طول جنگ جهانیِ اول، به طور انبوه بافته شدند.الگوهای قدیمی قلاب بافی

پایان دوران ویکتوریا در انگلیس، سرآغاز تغییر در مدل‌های قلاب بافی بود.

مدل‌های قلاب بافی، حالا دیگر استادانه‌تر و با ظرافت بیشتری نسبت به قبل بافته می‌شدند،

و نخ‌های سفید و نخ‌های با رنگ ‌های روشن به نخ‌های دیگر ترجیح داده می‌شدند.

بعد از جنگ جهانی اول، الگوهای بسیار کمتری منتشر شدند و بیشترِ آنها نسخه‌های ساده شده‌ای از همان الگوهای قرن بیستم بودند.

اما از اواخر دهه ۱۹۴۰ تا اوایل دهه ۱۹۶۰، طرح‌های خلاقانه‌ی قلاب‌بافی برای اقلام خانگی‌ مانند: دستمال‌های رنگی کوچکِ سر سفره، دستگیره‌ها (که برای گرفتن اجسام داغ استفاده می‌شوند) رومیزی، روتختی و اقلام مشابه دیگر، دوباره در دنیا به ویژه در ایالات متحده مورد توجه زیادی قرار گرفت.

و در اواخر دهه ۱۹۶۰ و اوایل دهه ۱۹۷۰، نسلِ جدید، علاقه‌ی فراوانی به قلاب بافی به خصوص با رنگهای روشن پیدا کردند.

مدت کمی بعد از این دوران، محبوبیت این هنر اندکی کاهش یافت،

اما در اوایل قرن بیست و یکم، هنر قلاب بافی و سایر صنایع دستی، با تغییر الگوها و استفاده از رنگ‌های روشن، دوباره محبوبیت خود را به سرعت بازیافتند.

امروزه شما می‌توانید ابزار مورد نیاز قلاب بافی را به آسانی حتی به صورت آنلاین خریداری کنید و طرز کار آن را نیز به راحتی با کتاب‌های خودآموز فرا بگیرید.

همچنین سایت‌هایی مانند Etsy هستند که این امکان را برای هنرمندان و علاقمندان قلاب بافی فراهم می‌کنند که کارهای‌شان را آنلاین بفروشند و یا طرح‌ها و الگوهای‌شان را از طریق اینترنت توزیع کنند.

آشنایی با ابزار مورد نیاز قلاب بافی

اولین ابزاری که به آن نیاز داریم، قلاب است.

و بعد به نخ‌ مخصوص قلاب بافی نیاز داریم که می تواند کتانی یا ابریشمی یا حتی کاموا باشد.

قلاب‌ها معمولاً از جنس استیل یا پلاستیک یا چوب یا آلومینیوم هستند.

(در گذشته‌های دور از جنس صدف، فولاد، عاج یا استخوان بودند)

قلاب‌های استیلی، بهترین و متداول‌ترین نوع قلاب برای قلاب بافی هستند.

چگونه قلاب بافی کنیم؟ (آشنایی با بافت پایه (Basic) قلاب بافی)

هر مدل قلاب بافی با یک زنجیره شروع می‌شود.

و با یک ردیف بافتِ زنجیره، که شبیه به یک زنجیر ظریف است، پایه‌ی هر مدل قلاب بافی شکل می‌گیرد.


روش بافت زنجیره

قدم اول زنجیره زدن

مرحله اول: اولین کاری که باید بکنیم این است که نخ را دور قلاب حلقه کنیم و یک گره بسازیم.

(می‌توانیم برای راحتی کار، سرِ دیگر نخ را دور انگشت دستِ دیگرمان بپیچیم.)

 

روش زنجیره زدن

مرحله دوم: حالا قلاب را از داخل حلقه‌ای که در ابتدای کار درست کرده بودیم رد می‌کنیم.برای زنجیره زدن قلاب بافی

و انتهای حلقه را با کشیدن نخ محکم کنیم، تا گره باز نشود.

 

مرحله سوم: حالا برای بافت زنجیره، نخ را با سر قلاب گرفته و از داخل حلقه رد کنیم.بافتن زنجیره

به همین راحتی. حالا ما یک زنجیره بافتیم.

 

 

حالا اگر می‌خواهیم در پایه‌ی کارمان، مثلاً ۳۰ زنجیره داشته باشیم، ۲۹ بار دیگر باید این کار را تکرار کنیم.

زنجیره ها در قلاب بافی

مرحله چهارم: حالا به انتهای زنجیره که رسیدیم، از دندانه‌ی اول دوباره بر می‌گردیم. انتهای زنجیره قلاب بافی

 

 

مرحله پنجم: حالا قلاب را در وسط دندانه‌ی زنجیر بعدی قرار داده و نخ را با سر قلاب از داخل آن رد می‌کنیم. الان، سر قلاب دو حلقه از نخ وجود دارد.

 

 

 

مرحله ششم:  نخ‌ای را که از آن طرف، دور انگشت دست دیگرمان تابانده‌ایم، یک بار دور قلاب پیچانده و با سر قلاب از داخل این دو حلقه رد می‌کنیم.بافت یک ردیف زنجیره قلاب بافی

حالا فقط یک دندانه زنجیره در قلاب وجود دارد.

مراحل ۵ و ۶ را برای همه‌ی ۲۸ زنجیره تکرار می‌کنیم تا به انتهای کار برسیم.

یک ردیف قلاب بافی را کامل کردیم.

 

 

مرحله هفتم: به پایان ردیف زنجیره‌ها که رسیدیم، دایره‌وار کار را در جهت عقربه‌های ساعت، می‌چرخانیم.بافت ردیف دوم زنجیره

فقط مراقب باشیم که قلاب در زنجیره‌ی آخر باقی بماند وگرنه به اصطلاح، زنجیره‌ها «در می‌رود»!

حالا بافت ردیف دوم را دوباره مانند ردیف اول شروع می‌کنیم.

 

مرحله هشتم: در اولین دندانه زنجیره، یک پایه کوتاه می‌زنیم (یعنی نخ را دور قلاب نمی‌پیچیم و فقط از یک حلقه رد می‌کنیم)

بعد دوباره مثل مرحله ۵ شروع به زدن پایه‌های بلند می کنیم. (یعنی نخ را از توی دو حلقه رد می‌کنیم) تا دوباره به انتهای ردیف زنجیره برسیم.

از مرحله هشتم، آنقدر این کار را ادامه می‌دهیم تا طول قلاب بافی‌مان به اندازه دلخواه برسد.

در انتهای کار، نخ را از داخل آخرین دندانه‌ی زنجیره در می‌آوریم و می‌کشیم تا محکم و ثابت شود. پایان بافت قلاب بافی

 

 

 

عروسک قلاب بافی

قلاب بافی برای چه چیزهایی استفاده می‌شود؟
  • بافت لباس (بلوز، دامن، مانتو و غیره)
  • انواع شال و شنل
  • انواع رومیزی
  • روتختی
  • آباژور و جای دستمال کاغذی
  • زیر لیوانی
  • دستگیره‌های متنوع
  • انواع گل سر و گل سینه
  • کیف
  • عروسک
  • و …

قلاب بافی چه فوایدی دارد؟
  • یادگیری‌ آن آسان است.
  • اگر در حین بافت، اشتباهی رخ دهد، تقریباْ به راحتی قابل ترمیم و اصلاح است.
  • کار با آن بسیار لذتبخش است.
  • به راحتی قابل حمل و جابجایی است.
  • روشی ارزان قیمت برای ساخت لباس و سایر پوشاک یا اقلام خانگی است.
  • فواید سلامتی بسیاری دارد. از جمله: رهایی از استرس، هماهنگ کردن فعالیت چشمها با عضلات انگشتانِ دست، جلوگیری از آلزایمر و …

حالا که فواید قلاب بافی را گفتیم، بگذارید چند مورد را هم بگوییم که می‌توانند جزو معایب آن باشند:

قلاب بافی چه معایبی دارد؟
  • تعداد و تنوع الگوهای قلاب بافی، خیلی زیاد نیست.
  • دندانه‌ها یا بخیه های کلفت‌تر (با نخ‌های کلفت)، می توانند منجر به بافت لباس‌های بزرگتر و گشادتر شوند.
  • کارهای رنگی، ممکن است خیلی تمیز از آب در نیایند.
  • ممکن است بازار گسترده‌ای برای قلاب بافی وجود نداشته باشد.

اما با وجودِ اینها هم، اگر واقعاً به قلاب بافی علاقمند باشید،

هم می‌توانید از این کار لذت ببرید و هم ایده‌های فراوانی برای آن پیدا کنید.

ضمن اینکه کارهای زیبای قلاب بافی شده،

مثل بسیاری از کارهای هنری دیگر، علاقمندان و خواستارانِ فراوان خودش را دارد. 

و حتی می‌تواند به عنوان یک کسب و کار هنری مورد توجه قرار بگیرد.

راستی. شما در زمینه‌ی هنر قلاب بافی تجربه‌ای دارید؟

خوشحال می‌شویم اگر در این زمینه تجربه‌ای دارید، با ما هم در میان بگذارید.

***

  • منابعی که برای تهیه‌ی این پست، از آن‌ها استفاده شده است: (+ و + و +
  • برای یادگیری بافت پایه‌ی قلاب بافی، می‌توانید به سایت‌هایی مانندِ این‌ها هم سر بزنید: ۱۲ ۳

درباره نویسنده

شهرزاد

مداد رنگی، جایی است برای آشنایی با دست‌سازه‌های زیبا و دوست‌داشتنیِ هنری، روش ساخت آنها، و همچنین برخی هنرمندانی که این کارهای زیبا را خلق می‌کنند. درضمن، شاید برای هدیه به خودتان یا به آنها که دوست‌شان دارید؛ بتوانید در فروشگاه مداد رنگی هم، کاردستی دلخواه‌تان را پیدا کنید.

نوشته‌های مرتبط

خمير فيمو يا پليمري

هنرهای دستی زیبا با خمیر فیمو یا پلیمری

اگر کاردستی های زیبا و دوست داشتنی مثل این ها:...

چاپ لینو

با لینولئوم و چاپ لینو آشنا شویم

چاپ لینو یا (یا چاپ لینولئوم) نوعی هنر چاپ دستی ظریف...

کاردستی چیست؟

کاردستی چیست؟ | آشنایی با ساخت چند کاردستی‌

کاردستی یا دست‌سازه، چیزی است که با دست یا طی...

سبد خرید محصول با موفقیت حذف شد. بازگردانی محصول
  • هیچ محصولی در سبد وجود ندارد.

SPIN TO WIN!

  • شاید دوست داشته باشید شانس‌تان را برای دریافت کوپن تخفیف خرید کاردستی‌های مداد رنگی امتحان کنید.
  • برای چرخاندن چرخ شانس، کافی است یکبار نام و ایمیل‌تان را در اینجا وارد کنید،
  • و بعد روی کلید زیر کلیک کنید و منتظر بمانید.
شانس‌تان را امتحان کنید

یک خبر خوب: سبدهای خریدِ بیش از 20000 تومان در فروشگاه مداد رنگی، بدونِ دریافت هزینه پستی، و به صورت رایگان ارسال خواهند شد. رد کردن